Çocuğa Disiplin Eğitimi Nasıl Verilir?

Çocuğa Disiplin Eğitimi Nasıl Verilir?


Disiplin eğitimi, çocuk yetiştirme sürecinde dikkat edilmesi gereken önemli noktalardan biridir. Her çocuğun vakti geldiğinde ebeveynleri aracılığıyla bu eğitimi alması gerekir. Sağlıklı bir eğitim sürecinden geçen yavrunuzda hayat boyu bu eğitimin olumlu etkilerini gözlemlersiniz. Disiplin kelimesi, doğru olmasa da, genellikle katı ve cezaya dayalı bir eğitimi çağrıştırır. Bu nedenle ceza ve disiplin sıklıkla karıştırılan iki kavram olarak karşımıza çıkar. Disiplin eğitimiyle çocuğunuzun gelişimine katkıda bulunurken ceza ile bu gelişimi olumsuz etkileyebilirsiniz.

Siz de disiplin nedir, çocuğa disiplin eğitimi nasıl verilir, ceza ile disiplin eğitiminin farkı nedir ve disiplin eğitimi verilirken dikkat edilmesi gerekenler nelerdir sorularının cevabını merak ediyorsanız yazımızı okumaya devam edebilirsiniz.

Disiplin Nedir?

Disiplin; bireyin yaşadığı topluma uyum sağlamasına yardımcı olmak için önceden tedbirler almak olarak tanımlanabilir. Çünkü disiplin yardımıyla hayatlarımızı düzene sokarız ve belli rutinlere uymayı öğreniriz böylece toplumun bir parçası olmayı başarırız. Disiplin, çoğu zaman katı bir tutum sergileyerek kurallar koymak ya da kesin sınırlar çizerek yapılması gerekenlere mecbur bırakmak olarak düşünülmektedir. Ancak bunların aksine sınırları birlikte belirlemek, alışkanlık kazandırmak ve hoşgörüyle yaklaşarak yanlış davranışların kazanılmasını önlemektir. 

Disiplin Eğitimi Nasıl Verilir?

Bebeğiniz 4-5 aylık olduktan sonra sizin sınırlarınızı zorlamak adına eylemlerde bulunmaya başlar. Çünkü hiçbir bebek sınırları bilerek dünyaya gelmez. Sınırları onlara sizin öğretmeniz gerekir, bu da ancak disiplin eğitimiyle mümkündür. Büyüdüğünde zorlanmadan bilinçli ve duyarlı bir birey olabilmesi için minik yavrunuza yaşadığı topluma uyum sağlamayı, kurallara uymayı ve hayatını düzene sokmayı küçük yaşlarda öğretmelisiniz. Çocuğunuzun;

  • Sorumluluklarını bilmesi 
  • Davranışının sonucunun farkına varması ve bunu kabul etmesi
  • İç denetimini sağlamayı öğrenmesi 

için ona özenle ve dikkatle bir disiplin eğitimi vermeniz gerekir. Bu eğitim sürecini etkili bir şekilde geçirebilmeniz için nelere dikkat etmeniz gerektiğini sizler için derledik.

Sorumluluklar Belirleyin

  • Çocuğunuza sorumluluk bilincini kazandırmak için ilk olarak evde iş bölümü yapın. Ancak iş bölümü yaparken çocuğunuza onun düzeyine uygun ve süreklilik sağlayabileceği sorumluluklar vermeye dikkat edin. Örneğin yaşına uygunsa çiçekleri sulama görevini ona bırakın. Bu görevin ne kadar önemli olduğundan, eğer görevini aksatırsa çiçeklerin zarar göreceğinden bahsedin. Böylece yavrunuz görevinin önemini anlar ve sorumluluğunu zamanında yerine getirmeye çalışır. 
  • Çocuğunuzun kişisel bakımına dair sorumluluklarını bir düzene sokmak ve alışkanlık haline getirmesini istiyorsanız farklı görevler için tablolar oluşturun. Örneğin diş fırçalama alışkanlığı kazandırmak istiyorsanız banyonuza bir tablo asın ve çocuğunuzdan dişini fırçaladığında bu tabloya işaretlemesi gerektiğini söyleyin. Tabloları çocuğunuzla birlikte hazırlayabilir ya da işaretleme yapmak için kullanacağı minik gülen yüzler kullanabilirsiniz. Bu sayede sorumluluk kazandırmayı daha eğlenceli hale getirebilirsiniz.

Kurallar Koyun

Disiplini sağlamak için kurallardan yardım alabilirsiniz. Kurallar disiplin eğitiminde oldukça etkilidir. Ancak kural belirleme ve uygulama sürecinde dikkat etmeniz gereken noktalar vardır.

  • Kural belirleme sürecinde yavrunuzun fikrini almanız çok önemlidir. Çünkü bu sürece katkıda bulunması kurallara uyma sürecine katkı sağlar. 
  • O kuralın neden koyulduğunu mutlaka açıklayın. Çünkü çocuğunuzun mantıklı bulmadığı kurala uymasını beklememiz pek doğru olmaz.
  • Gözlenebilir davranışlar için kurallar koyun. Aksi halde kimin uyup kimin uymadığını bilemezsiniz.
  • Kural koyulduktan sonra uymayanlar olduğunda neler yapacağınızı önceden planlayın ve herkesin bu durumdan haberdar olmasını sağlayın.
  • Kurala uyulmazsa bunu görmezden gelmeyin. Görmezden gelirseniz çocuğunuz kuralların önemli olmadığını düşünür ve uymaktan vazgeçebilir.

Dönüt Verin

  • Çocuğunuz ondan beklediğiniz bir davranışı sergilediğinde mutlaka ona geri bildirim verin. 
  • Sadece olumsuz davranışlara karşı değil, olumlu davranışlara karşı da tepkide bulunun. Çocuğunuzu övün. 
  • Yapılan davranış eksikse ya da daha iyi bir performans bekleniyorsa önce yavrunuzu yaptıkları için takdir edin ardından alternatif yollar göstererek ona doğruyu öğretin. 

Deneme Yapmasına İmkan Verin

Disiplin demek çocuğunuza kuralları verip uygulamasını beklemek değildir. 

  • Çocuğunuz çevresini keşfederken ona zararı olmayacak noktalarda deneme yanılma yapma fırsatı verin. Deneme esnasında hatalar yapar ve bu hataları fark eder. Bu süreçte sabırlı olmalısınız, yanlış yaptı diye kızmamalı ve cezalandırmamalısınız. Çünkü bu durum çocuğunuzun hevesini kırabilir ve keşfetmeye olan azmini zedeleyebilir. 
  • Çocuğunuzun hatalarından gereken dersleri çıkarmasını bekleyin. Bu sayede doğru olanı kendisi bulur. Kendi başına ve keşfederek öğrendiği bilgiler ise diğer bilgilere göre çok daha kalıcı olur. 

Ceza Vermeyin

Ceza, çocuğunuza kazandırmak istediğiniz davranışın uzun vadeli olmasını sağlamaz. Kısa sürede etkisini gösterebilir ancak sürekli değildir. 

  • Ceza vermek yerine yaptığı davranışın sonucuna katlanmasını sağlayın. Örneğin çocuğunuz defalarca çağırdığınız halde oyun oynamayı bırakıp yemeğe gelmiyorsa veya yemek yemek istemiyorsa siz yemeğinizi yedikten sonra masayı toplayın. Karnı iyice acıktıktan sonra mutfağa geldiğinde ona yemek saatinin çoktan geçtiğini isterse kendi başına bir şeyler hazırlayıp yiyebileceğini, isterse diğer yemek vaktini bekleyebileceğini söyleyin. Bu sayede çocuğunuzu cezalandırmış olmazsınız. Yaptığı davranışın sonucunu kabullenmesini sağlarsınız ve bu yöntem cezadan daha etkilidir. 

Disiplin ve Cezanın Farkı Nedir?

  • Ceza çocuğunuz yanlış bir davranış sergilediğinde başvurduğunuz bir yöntemdir. Ancak disiplin, yalnızca yanlış davranış sonrasında değil her zaman hayatınızın bir parçası olmalıdır. 
  • Ceza yavrunuza kendini yetersiz ve eksiz hissettirirken disiplin nasıl daha iyisini yapabileceğine odaklanmasını sağlar. 
  • Ceza başarısızlık odaklıdır ancak disiplin her zaman daha iyisinin yapılabileceğine ve alternatif yolların varlığına odaklanır.

Disiplin Eğitimi Verirken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Tutarlı olun: Yapılan olumsuz davranış karşısında herkese aynı tepkiyi gösterin.

Kararlı olun: Israrlar karşısında koyduğunuz kuraldan vazgeçmeyin ve taviz vermeyin. 

Takdir edin: Olumlu tutumları her zaman takdir ederek davranışın süreklilik kazanmasına yardımcı olun.

Açıklama yapın: Koyulan kuralın neden koyulduğunu ya da yapılan bir davranışın neden yanlış olduğunu çocuğunuzun anlayabileceği şekilde ve mantıklı gerekçeler belirterek açıklayın, mantığına oturtmasına olanak sağlayın.

Zorlamayın: Olumsuz bir davranışın ortadan kalkması için ya da olumlu bir davranışın süreklilik kazanması için zorlama yöntemine başvurmayın. Zorladığınız takdirde kısa sürede başarıya ulaştığınızı zannedebilirsiniz ancak bu davranışın kalıcılığını sağlamaz ya da olumsuz davranışı tamamen ortadan kaldırmaz.

Sabırlı olun: Yavrunuzun keşfetme sürecinde kendi kendine öğrenmesi için acele etmeden sabırla onu bekleyin. 

Tepkisiz kalmayın: Yapılan yanlış davranışı görmezden gelmeyin. Bu durum çocuğunuzun disiplin eğitimi sürecini olumsuz etkiler ve tepkisiz kalınan davranışı sergilemeye devam eder.

Şiddetli tepki göstermeyin: Çocuğunuz istenmeyen bir davranışta bulunduğunda ya da bir hata yaptığında gösterdiğiniz tepkinin çok şiddetli olmamasına özen gösterin. Şiddetli tepkiler özgüveni zedeleyebilir. 

Sevgili ebeveynler, Çocuğa Disiplin Eğitimi Nasıl Verilir adlı yazımızda sizlere bu süreçte yardımcı olacağını düşündüğümüz önerilere yer verdik. Bu öneriler doğrultusunda disiplin eğitiminin önemli noktalarını ve dikkat etmeniz gerekenleri sizlerle paylaştık. Ancak disiplin eğitiminin çocuğunuza göre şekilleneceğini unutmayın. Her çocuğun öğrenme şekli ve olaylar karşısında verdiği tepki farklıdır. Önerilerimizin içinden size ve çocuğunuza uygun olanları seçerek bu süreci hem etkili hem keyifli bir şekilde geçirebilirsiniz.



https://www.bebek.com/cocuga-disiplin-egitimi-nasil-verilir/